نکات و تحقیقات و خاطراتی در رابطه با عرفان و فلسفه و ...

خاطرات و تحقیقات و نکاتی پیرامون فلسفه و عرفان و...

نکات و تحقیقات و خاطراتی در رابطه با عرفان و فلسفه و ...

خاطرات و تحقیقات و نکاتی پیرامون فلسفه و عرفان و...

نکات و تحقیقات و خاطراتی در رابطه با عرفان و فلسفه و ...

هو

یا علی

در این وبلاگ قصد بر آن دارم تا شمه ای از خاطرات و تحقیقات شخصیم را در زمینه عرفان و فلسفه ... در این وبلاگ قرار بدهم.


- این وبلاگ جنبه ی شخصی دارد و فقط به عنوان بانکیست جهت ذخیره ی مطالب جمع آوری شده و یا نوشته شده توسط حقیر.

خاک پای محبان مولا علی
امید / ش - بروجرد

کانال تلگرام:
AsrareTohid@

۱ مطلب با موضوع «نفی خواطر» ثبت شده است

۱۷
تیر

بسم الله الرحمن الرحیم


حضرت استاد علامه حسن زاده آملی در دیوان اشعار میفرمایند:


دار حضور و ادب , همت و آنگه طلب

وقف بر این چهار کنید یک سره اوقات را


و نیز میفرمانید:


سرمایه راهرو حضور و ادب است

آنگاه یکی همت و دیگر طلب است

ناچار بود راهرو این چار اصول

ورنه به مراد دل رسیدن عجب است


قوه خیال به منزله ی آینه ای میماند که مستعد نشان دادن صور غیبه است که افکار پراکنده و سوء ظن و خیال پردازی ها و مشغول  شدن به کارهای لغو و بی فایده باعث سیاه شدن و کدر شدن این آینه میشود و تا این آینه با حضور عنداللهی و اذکار و اوراد و توجهات و تفکرات انفسی و آفاقی زلال و پاک نشود صاحب کشفیات و مشاهدات غیبه نمیشود.

در طریق سیر و سلوک الی الله قوه خیال باید به توحد و سکون برسد چنانچه حضرت استاد صمدی آملی میفرمایند:


تا قوه خیال به توحد نرسد شخص صاحب مکاشفات نمیشود



قوه خیال جبلی و سرشتش بر خزینه داری صور ادراکی حواس ظاهری است همچنین قوه ای برای صورتگری معانی کلی و جزیی است و به قولی نقاشی چیره دست است.


در نزد ارباب حکماء بدیهی است که قوه خیال دائما با کثرات و جزییات مانوس و محشور است و لذا یکی از مواردی که قوه خیال را از تخیلات فاسد و و صورتگری ها و بازیگری های بیهوده بازمیدارد تفکر در معقولات و کلیات عالم است که حضرت استاد صمدی آملی مثال شکارچی و سگ شکاری را در دروس شرح مراتب طهارت میزدند که سگ شکاری به منزله ی قوه خیال و شکارچی به منزله ی قوه عاقله است که شخص باید با سلطنت قوه عاقله , قوه خیال را به کار گیرد برای تفکر در امور کلی و معقولات که عزیزان میتوانند برای توضیحات بیشتر در رابطه با این مثال به کتاب شریف شرح مراتب طهارت جلد اول مراجعه کنند.


تفکر در معقولات و امور کلی عالم مربوط به قوه عاقله بوده و قوه عاقله با وحدت مانوس و محشور است و هرکجا که پای عقل در میان باشد جایی برای امور جزیی و کثرات و قیودات خیالی و مادی نیست.

پس یکی از راه های به توحد رساندن قوه خیال تفکر در امور کلی و معقولات است مانند تفکر کردن در آیات و روایات و تفکر در رابطه با مسائل نجومی و ستارگان و رفتن به قبرستان و ...

چنانچه در روایت وارد شده:

لا خیر فى قرائة لیس فیها تدبر

خیری در قرائت قرآن بدون تفکر و تدبر نیست


یکی دیگر از توصیه های بزرگان فلاسفه و عرفان خواندن ریاضیات است که ریاضیات باعث توقیت قوه عاقله و انس با وحدت میشود.

حضرت استاد علامه حسن زاده آملی در کتاب شریف گفت و گو میفرمایند:


علوم ریاضی نیز فکر را از خطا و اعوجاج وانحراف باز می دارند و به آن استقامت و اعتدال می دهند .

انسانهای ورزیده در علوم ریاضی ؛ صاحب رأی صائب و نظری ثاقب و کم گوی وگزیده گوی و دیر گوی و نکو گوی می شوندمثلاً عبارات خواجه طوسی به فارسی وعربی ؛ چنان سخت بنیاد و استوار است که گویی به جای مرکّب ؛ سرب مزاب به کار برده است.


همچنین حضرتشان در شرح فارسی اسفار میفرمایند:


قدما براى تعدیل و تقویم ذهن، متعلمین را قبل از ورود به علوم عقلى به علوم ریاضى نظیر حساب و هندسه وا مى ‏داشتند تا هندسه و حساب، که علوم استدلالى هستند و قواعدى مبرهن و متقن دارند، ذهن ایشان را استقامت و اعتدال بخشد و ایشان را به حقیقت‏یابى عادت دهد


روش اصلی در سیره استاد علامه حسن زاده آملی که در اول مطلب بدان اشاره کردیم حضور است.

اگر بتوانیم فراگیر بودن حقیقت توحید بیشتر دریابیم و در رابطه با این مسئله یک سیر علمی مشخص برای خودمان قرار دهیم در رابطه با حفظ کردن حضور موفق تریم . به همین دلیل حضرت علامه حسن زاده آملی تاکید بسیار زیادی بر سیر علمی دارند و عقیده دارند که سیر علمی خود یک نحوه ریاضت است که کمتر کسی وارد در این ریاضت میشود.

در رابطه با حضور توضیحی از یکی از اساتید خدمت بزرگواران تقدیم میکنم :


(( تصوری که عموم مردم از حقیقت توحید الهی دارند این است که خدایی جدا در بیرون از آسمانها و زمین مشغول ربوبیت است در حالی که این تصور عامیانه به برهان و عرفان و قرآن مردود می باشد.
خدایی که ما به عنوان حقیقت واحد صمدی آن را مورد پرستش قرار می دهیم حقیقتی جدای از زمین و آسمانها و جمادات و نباتات و حیوانات و انسانها نیست بلکه وجودی است فراگیر که تمامی کمالات موجودات از آن اوست و در متن کمالات هر موجودی وجود نوری حق سبحانه و تعالی نهفته است. اگر بتوانیم این نگاهمان را تقویت کنیم و با ملاحظه هر شیئی سریعا به کمالاتی که در آن نهفته است متمرکز شویم و در متن آن کمالات نور وجودی حق را مشاهده کنیم حضور و مراقبتی تام از آن انسان می شود که انسان را از هرگونه پراکندگی ذهن و خیال باز می دارد.
وقتی انسان به عینه مشاهده کند که در متن کمالات وجودی هر موجودی که در پیرامون او قرار دارد خود خدا حضور دارد ناگزیر از مراعات ادب و تواضع می شود و نمی تواند ذهن و خیالش را به چیزی غیر او معطوف سازد. ))


خلاصه آنکه :


دلی کز معرفت نور و ضیا دید

به هر چیزی که دید اوّل خدا دید


و از دیگر روش هایی که برای نفی خواطر بزرگان معرفت استفاده میکنند خلسه و ذکر و توجه به نفس و ... میباشد

البته نفس استاد نیز در این مسئله بی تاثیر نیست چنانچه علامه طهرانی رضوان الله علیه در کتاب روح مجرد میفرمایند:


نمازهاى صبح و ظهر و عصر را بنده به ایشان اقتدا مى‌کردم، چون کسى در منزل نبود جز یک نفر از رفقاى صمیمى؛ أمّا نماز مغرب و عشاء را ایشان به حقیر إقتداء مى‌نمودند و غالبا هم در روى بام انجام‌مى‌گرفت. و دستور داده بودند که حقیر در نمازها سوره‌هاى بلند را بخوانم، مانند یس و واقعه و مسبّحات و تبارک و منافقین و هل‌أتى و ماأشبَهها؛ براى آنکه ایشان چون اقتدا مى‌کنند حقیر را در قراءت و نفى خواطر تثبیت نمایند، و مى‌فرمودند: اینطور بهتر است تا آنکه شما به من اقتدا کنى.


همچنین حضرت علامه طهرانی در رابطه با نفی خواطر به نقل از کتاب نور مجرد میفرمایند:


سالک باید از هر امرى که موجب تشویش بال و تفرّق خاطر است، زائد بر قدر ضرورت، اجتناب نماید و در مواقع نماز و ذکر چند دقیقه قبل از شروع به عبادت دست از امور روزمره کشیده و قلب خود را از خواطر تفریغ‌نماید و سپس در توجّه به پروردگار متمرکز گشته و بعد از آن توجّهش را به پروردگار تثبیت‌نموده و آنگاه وارد نماز یا ذکر گردد. باید براى عبادت خود مکانى مناسب و آرام و خالى از امورى که نفس را به خود مشغول‌ مى‌نماید فراهم کند، و ساعت خاصّى را براى عبادت و فکر خود معیّن کند، بلکه بهترین ساعات خود را براى ارتباط و انس با حضرت‌حقّ قراردهد


لازم به ذکر است دوستان علاقه مند میتوانند در رابطه با تفکر و نحوه تفکر و شیوه ی انجام این دستور به صوت های شرح دروس معرفت نفس مراجعه کنند.


خلاصه اینکه میتوان از موارد زیر برای کنترل قوه خیال استفاده کرد:

-خواندن قرآن و تفکر در معانی قرآن

-تفکر در آسمان و درختان و حیوانات و وجود انسان

-تفکر در مسائل فلسفی

-نگاه کردن مستند های نجومی و نحوه زندگی حیوانات و ... و تفکر نمودن در اینگونه مسائل

-بستن چشم ها و تمرکز روی تنفس

-ذکر گفتن

-کنترل چشم

-حل کردن فرمول ها و مسائل ریاضی

-مشغول کردن نفس ( با مطالعه و کارهای مفید )

-سودا زدایی ( مرتبط با طب سنتی )

-رعایت مستحبات نماز

-خواندن نوافل جهت تمرکز در نماز

-سکوت

-مشاهده ی ستارگان و آسمان

-رفتن به قبرستان و تفکر در رابطه با مرگ

-شرکت در مجالس روضه ی سیدالشهدا علیه السلام

-خواندن آیات سخره 70 بار در روز


  • فقیر 110